Bij gebruik en overname: graag de bron/ link opnemen

(p) (c) 2016-2099


Contact: Kees van der Hoeven
Informatie over deze ansichtencatalogus


EEN INVENTARISATIE VAN EINDHOVENSE PRENTBRIEFKAARTEN 1

[TRK]           Dr. Trenkler & Co, Leipzig (1905-1906)

De drukkerij en uitgeverij van Dr.Trenkler & Co werd opgericht in 1894 en was gevestigd in Stötteritz bij Leipzig. Het bedrijf vervaardigde al vroeg hoogstaand drukwerk op velerlei gebied, waaronder ook prentbriefkaarten. Rond 1900 behoorde het tot de grootste kaartenfabrikanten ter wereld. In ons land werden veel, meestal genummerde kaarten uitgebracht, zowel topografische als fantasie.[1] In de regio Eindhoven werd het bedrijf lange tijd vertegenwoordigd door de actieve fotograaf en uitgever J. Bijnen in Waalre, die overigens niet alleen Trenklerkaarten verkocht. De verschillende uitgaven van Trenkler zullen bij J. Bijnen en de respectievelijke winkeliers aan de orde komen. In deze aflevering wordt alleen aandacht geschonken aan de enige serie waarop de naam van Trenkler is afgedrukt en aan drie anonieme, maar wel genummerde series die (volgens Henk Voskuilen) hoogst waarschijnlijk eveneens bij hem zijn gedrukt.

 

Serie TRK-1

A. uitg 1905

B. kleur

C. vz: rood; az sepia

De kaarten zijn op de beeldzijde genummerd als Edh. 1 – Edh. 4; op alle kaarten staat ook de firmanaam Dr. Trenkler & Co, Leipzig en het jaartal 1905. Er is afstempeling van maart 1905 bekend. Daarnaast staat (behalve kaart nr. 3) nog 'Groet uit Eindhoven'. Het is niet met zekerheid bekend door wie de serie in omloop is gebracht. De opname van het Stratumseind is ongeveer gelijktijdig door Bijnen gebruikt voor een eigen zwart-wit uitgave. Blijkbaar was hij de fotograaf van die afbeelding. Het lijkt daarom waarschijnlijk, dat hij ook de andere opnamen heeft gemaakt en misschien heeft hij dan de serie ook wel in de handel gebracht.

 

nr.

tekst

foto

opm.

1

Stratumseind

JBW-4-24740

Opname in 1904 door Bijnen (zie serie JBW-4) gebruikt

2

Op Stratumseind

 

3

Gezicht op Eindhoven

Gezien vanaf de Tongelresestraat nabij de brug over het Kanaal

4

Bij de Haven

zie afbeelding hierboven

 

 

Van deze serie is een vijfde kaart bekend (Edh. 5) met een afbeelding van het kasteel van Heeze.

 

Serie TRK-2

A. st 18 juli 1907

B. kleur, rasterdruk

C. rood m.u.v. 1010

 

De kaarten zijn op de adreszijde genummerd. Gezien de lay-out lijkt het erop, dat de reeks door Dr. Tren­kler & Co is gedrukt. Dat geldt eveneens voor het afwijkende nr. 1010. De nummers passen niet in de normale Trenklernummering; wellicht is het de nummering van een nog onbekende afnemer.

 

nr.

tekst

foto

opm.

1615

nieuwstraat

 

1616

kloosterdreef

Ten Hagestraat met Paterskerk

1617

kanaal

De plaatsnaam is als eindhofen gespeld

1618

stratumsche dyk

zie afbeelding hierboven

 

1619

stationsplein

 

1620

stratumsche dyk

 

1010

Groeten uit Eindhoven

Fantasiekaart in kleur; az identieke lay-out als de rest, maar groen gekleurd en met nummer 1010. Dezelfde kaart is ook bekend van Leiden, maar de plaatsnaam is op die kaart nog versierd is met glinsterstrooisel. Ook de Leidse kaart draagt het nummer 1010

 

Serie TRK-3

A. st 21 mei 1907

B. zwart-wit

C. vz rood; az zwart.

Een serie mooi uitgevoerde, diep-zwarte kaarten van foto's die al eerder door verschillende uitgevers op de markt waren gebracht.

De kaarten zijn op adreszijde genummerd van 7539-7575. Het is niet duidelijk waarom het laatste nummer niet op de reeks aansluit (misschien een foutdruk voor 7545?). De nummers staan soms rechtsonder, soms linksonder. De lay-out van de adreszijde van nr. 7540 is afwijkend van de rest van deze serie en identiek aan die van serie 2.

De tekst op de beeldzijde is gedrukt met rode inkt.

Op geen van de kaarten is de naam van de fotograaf vermeld. Dat verschillende opnamen uit de reeks door Eindhovense winkeliers nog eens voor eigen reeksen zijn gebruikt, duidt echter op een Eindhovens bedrijf. De goede kwaliteit van de opnamen en het feit dat twee opnamen ook door M.A. Frank zijn gebruikt, doen daarbij allereerst denken aan Tollens. Dit vermoeden wordt versterkt bij bestudering van enkele Rieterseries. Als Tollens of diens Eindhovense filiaalhouder inderdaad de fotograaf is geweest, zal de reeks door hemzelf in de handel zijn gebracht. Onderzoek in Dordtse en Roermondse archieven kan wellicht aantonen, dat Tollens zelf kaarten uitgaf en daarvoor met Trenkler samenwerkte.

 

nr.

tekst

foto

opm.

7539

in Vogelvlucht

foto als HWK-2-8709

Vanaf Paterskerk; de opname is in 1905 gebruikt (andere uitsnede) door Gebr. Rieter

7540

Haven

foto als HWK-4-2

Opname ook in 1907 gebruikt door Rieter, als 'Kanaal'

7541

Keizersgracht

foto als MAF-2-7

De opname is eerder gebruikt door Frank in 1903

7542

Tramstraat

foto als HWK-4-11

Met tramstation, opname ook in 1907 gebruikt door Rieter

7543

Nieuwstraat

foto als HWK-2-8711

De opname is in 1905 gebruikt door Gebr. Rieter

7544

Dijk

foto als MAF-2-5

Vestdijk, de opname is eerder gebruikt door Frank in 1903 als ‘Grootendijk’

7545

Markt

foto als HWK-4-4

Met kinderwagen, opname ook in 1907 gebruikt door Rieter

7548

Stationsplein

foto als HWK-4-9

Richting Dommelstraat, opname ook in 1907 gebruikt door Rieter

7549

Stadhuis

foto als WBM-5-12931

De opname is in 1905 gebruikt door Wed.J.C. van Bree-Madlener

7550

Vrijstraat

foto als WBM-4-6

De opname is in 1905 ook door Van Bree gebruikt

7551

Willemstraat Emmasingel

foto als WBM-9-B

De opname is eerder gebruikt door Wed. J.C. van Bree-Madlener (restserie 9)

7552

Rechtestraat

foto als HWK-2-8712

De opname is in 1905 gebruikt door Gebr. Rieter

 

Serie TRK-4

A. st 17 september 1906

B. blauw

C. vz zwart, az roodbruin

 

Anonieme kaarten van Trenkler, blauw getinte afbeelding. Op adreszijde rechtsonder genummerd 562xx

 

nr.

tekst

foto

opm.

56233

Groeten uit Eindhoven

Vestdijk

56257

Groeten uit Eindhoven

zie afbeelding hierboven

Dommel en Kanaalstraat, gezicht op Balkwiel

 



[1]     H.J. Haverkate, Encyclopedie van de Nederlandse prentbriefkaart, deel 2 (Amsterdam,1999)